İnsomnia (Uykusuzluk) Nedir?

İnsomnia Nedir

İnsomnia Nedir?

Tıbbı ismi insomnia olmasına rağmen toplum arasında uykusuzluk, uyku bozukluğu gibi birçok şekilde tanımlanan sağlık problemi şu şekilde tanımlanabilir;

  • Bireyin vücudu için gereken uyku faaliyetinde bulunma fırsatı olmasına ve tüm imkanları da uykuya yeterli olmasına rağmen sağlıklı bir uyku faaliyetinde bulunamaması ya da uzun süreli uykusuz kalması olarak tanımlanabilir.

Tabi yapılan bu geniş tanım içerisinde havada kalan birçok nokta mevcuttur. “Uykusuzluk neden olur?”, “Uykusuzluk belirtileri nelerdir?” ve “Uykusuzluk nasıl tedavi edilir?” bunların başında gelir.

Şüphesiz bu sorulardan her biri insomnia yani uykusuzluk noktasında ayrı bir ağırlığa ve öneme sahiptir. Dolayısıyla belirtilen her bir nokta üzerinde ayrıntılı bir şekilde durmak gerekir.

Öncelikli olarak uykusuzluğun insan vücudu ve bu bağlamda yaşantısı üzerinde yapması muhtemel olan olumsuzluklardan bahsetmek daha doğru olacaktır. Uykusuzluğun insan yaşantısı üzerindeki etkileri şu şekilde listelenebilir:

  1. Özellikle çalışan bireylerde dikkat dağınıklığı ve odaklanamama problemiyle ilintili olarak ortaya çıkan yaptığı işi algılayamama hissi.
  2. Tahammül sınırlarının düşmesi ve sinirli bir ruh hali.
  3. Genellikle midede ortaya çıkan yanma hissiyle birlikte baş bölgesinde ağrı görülmesi.
  4. Omuz, sırt ve bacak ağrıları.
  5. İştahsızlığın bir sonucu olarak ortaya çıkan kilo kaybı ve vücuttaki hücrelerin yenilenme faaliyetlerinin büyük ölçüde azalması.
  6. Bağışıklık sisteminin zayıflaması.

“Elbette uykusuzluğun ortaya çıkarttığı olumsuzluklar bunlarla sınırlı değildir. Belirtilen olumsuzlukların tetiklediği birçok problemin ortaya çıkması da muhtemeldir. Burada unutulmaması gereken; bir önceki paragrafta belirtilen olumsuzların sürekli hal alan uykusuzluk probleminde ortaya çıktığıdır.”

Diğer bir ifadeyle; haftalık periyotlarda bir yahut iki gün uykusuz kalan bireylerde bu olumsuzlukların birçoğu görülmeyecektir.

İnsomnianın etkilerinden bahsettikten sonra sırasıyla nedenleri, belirtileri ve tedavisi üzerinde durmak konu bütünlüğü açısından gerekli olacaktır.

İnsomnia Nedenleri Nelerdir?
İnsomnia Nedenleri Nelerdir?

İnsomnia Nedenleri

Problemi ortaya çıkartan birçok farklı etken olmasına rağmen genel olarak bakıldığında bu etkenleri fiziksel ve zihinsel etkenler olarak ikiye ayırmak mümkündür.

Uykusuzluk probleminin oluşumunda etki sahibi olan fiziksel etkenler;

  • Vücudun herhangi bir bölgesinde var olan bir problem.
  • Uyku ortamında fiziksel uyarıcıların olması.
  • Uyku ortamının fiziksel etmenler(ısı, ışık ve ses) yönünden yetersiz olması.
  • Uykuya yatılan saatin büyük ölçülerde değişkenlik göstermesi yani belirli bir uyku aralığının belirlenememesi.
  • Uykudan önce sindirim sisteminin rutin faaliyetlerini bozan besinlerin tüketilmesi.

şeklinde sıralanabilir.

Problemin oluşumunda rol alan zihinsel etmenlerin sıralanması ise şu şekildedir:

  • Kişinin iş ya da özel hayatında karşısına çıkan zorluklar üzerine çok fazla düşünmesi ve zihnini yani sinir sistemini daima bununla meşgul etmesi.
  • Gün içerisinde yaşanan sevinç, heyecan ve üzüntü gibi kişinin normal yaşantısının dışına çıkmasına neden olan duygular.

Uykusuzluğa neden olan etkenlerin temelinde yatan nokta; sinir sistemini meşgul etmeleri, böylelikle bireyin uykuya dalmalarını zorlaştırmalarıdır.

Tabi uykusuzluk her zaman uykuya dalamamak ile ortaya çıkmaz. Nadir de olsa uykuya dalmayı başardığı takdirde kaliteli bir uyku faaliyetinde bulunamayarak dolaylı yoldan uykusuzluk ile karşılaşan bireyler de mevcuttur.

Kaliteli bir uyku için optimum şartlar sağlanmadığı takdirde büyük ölçüde tam dinlenme sağlanamaz  dolayısıyla birey yeni bir günün yorucu temposuna ayak uydurmakta zorlanabilir.

“Uykusuzluğu doğuran faktörlerin tam manasıyla açıklığa kavuşturulması uygun tedavi seçeneğin belirlenmesi noktasında büyük öneme sahiptir. Bu nedenle uykusuzluk sorunu ile karşı karşıya olan bireylerde öncelikli olarak sorunu ortaya çıkartan neden tespit edilir ve tedavinin kapsamı bu nedeni ortadan kaldırmak olarak belirlenir.”

Uykusuzluk (İnsomnia) Belirtileri
Uykusuzluk (İnsomnia) Belirtileri

İnsomnia Belirtileri

Genel olarak bakılacak olursa; problemin belirtilerinin gayet net olduğunu ifade etmek yanlış olmayacaktır. Bu durum da hiç şüphesiz tedavi süreci üzerinde olumlu bir etki yapar.

“Hastalığın tek ve en önemli belirtisi, bireyin uykudan dinlenmemiş bir şekilde kalkması yani halk arasındaki tabir ile “Dayak yemiş gibi uyandım.” şeklinde bir durum ile karşı karşıya kalmasıdır.”

Bir önceki paragraflarda da değinildiği gibi uykusuzluk yalnızca uyuyamama problemi değildir. Bireyin kaliteli yani dinlendirici bir uyku faaliyetinde bulunamaması da uykusuzluğun kapsamına girer.

Burada üzerinde durulması gereken bir nokta da uykusuzluğun kapsamı ile ilgilidir. Bir diğer ifadeyle; bireye uykusuzluk problemi konulabilmesi bu durumun sık sık tekrar etmesi ya da günaşırı meydana gelmesiyle ilgilidir. Hastalığın sınırlarına bakıldığında dönem dönem bir ya da iki gece uykusuz kalan bireylerin hastalık kapsamına dahil edilmediği açık bir şekilde görülecektir.

İmsonia Hastalığı Tedavisi
İmsonia Hastalığı Tedavisi

İnsomnia Tedavisi

“Hastalığın tedavisinde birçok farklı tekniğin kullanımı mevcut olup bu tekniklere değinmeden evvel bireysel imkanlar dahilinde alınabilecek birtakım önlemlerden bahsetmek gerekir. Bu önlemler hastalığın çözümünde kimi zaman tek başına yeterli olmasa da büyük ölçüde iyileşmelere sebep olur.”

İnsomnia tedavisi kapsamında bireyin alabileceği önlemler;

  • Uyku saatlerinin belirli standartlara göre düzenlenerek her gün aynı saatte uykuya yatılması ve aynı saatte uykudan kalkılması.
  • Uykuya yatılan ortamın fiziksel koşulları elverişsiz ise bunların optimum hale getirilmesi.
  • Uykudan önce besin tüketiliyorsa vakit kaybetmeden bu alışkanlıktan vazgeçilmesi.
  • Alkol ve sigara tüketen bireylerin mümkün ölçüde vücuttaki her bir hücreye zararlı bu iki tüketim maddesinden uzak durması.
  • İkişer ya da üçer günlük periyotlarla kas-iskelet sistemini rahatlatıcı egzersizler yapılması.

olarak ifade edilebilir.

Bireyin alabileceği önlemler belirtildiği gibi yanal tedavi kapsamında değerlendirilir. Ana tedavi kapsamında ise; ilaç kullanımı, bitkisel çaylar ve uzman desteği vardır.

Uykusuzluğun tedavisinde uzman desteği tercih ediliyorsa problemin genellikle zihinsel etkenlerden dolayı kaynaklandığını söylemek yanlış olmayacaktır.

“İlaç tedavisi ise uykusuzluk ileri evrelerdeyse tercih edilen bir tedavi yöntemidir. İlaç tedavisinde kullanılan ilaçlar, sakinleştirici etkiye sahip olduklarından bireyin sinir sistemi üzerinde yatıştırıcı bir etki yapar. Böylelikle sinir sisteminin uyarılması nedeniyle meydana gelen uykusuzluk probleminin önüne geçilmiş olur.”

Uykusuzluğun tedavisi kapsamında en sık tercih edilen yöntem bitkisel çaylardır. Bunun sebebi de tahmin edilebileceği gibi doğal yöntemlerinin vücuttaki olumsuz etkilerinin yok denecek kadar az olmasıdır.

Tedavi kapsamında kullanılabilecek en etki bitkisel çaylar

  • Kediotu Bitkisel Çayı: Çoğunlukla kas-iskelet sistemi üzerinde rahatlatıcı etkiye sahip olan bu çay, sinir sisteminin sakinleşmesi ve ritmini bulmasına hayli yardım eder. Sahip olduğu sakinleştirici etki ile uykusuzluğun ortadan kalkması noktasında en sık tercih edilen bitkisel çaylardan biri olduğunu belirtmek gerekir. Kediotu çayı, 1 hafta boyunca düzenli olarak kullanıldığı takdirde etkisini gösterse de uzmanlar ihtiyaç hissedilen her an kullanılabileceği konusunda fikir birliği etmiştir.
  • Papatya Çayı: Bağışıklık sistemini kuvvetlendiren papatya çayı, kediotu çayı gibi sakinleştirici bir etkiye sahip olsa da etki süreci ve derecesi kediotu çayı ile kıyaslandığında bir adım daha geridedir. Bu nedenle hafif düzeyde uykusuzluk problemi çeken bireyler tarafından tercih edilir.

olarak sıralanabilir.

Elbette piyasada birçok farklı bitkisel çay mevcuttur. Fakat, her bitkisel çay uykusuzluk probleminin çözümünde faydalı olmayacağı gibi vücuda zarar da verebilir. Bu nedenle aksi sonuçlar doğmamsına adına bitkisel çay kullanmadan önce uzmanına danışmak gerekir.

“Uykusuzluk probleminin geneline bakıldığında; birçok farklı nedenden ötürü ortaya çıkması her ne kadar tedaviyi zorlaştırsa da alınacak ufak fakat tesirli önlemler ile sorunun ortadan kalkması oldukça kolaylaşacaktır ifadesini kullanmak yerinde olacaktır.”

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir