Uyku Terörü Nedir? Nasıl Önlenir?

Uyku terörü nedir? Uyku terörü bir hastalık mıdır ve bebeklerde uyku terörü (uykuda çığlık atma) nasıl olur gibi bir çok soruya cevap veriyoruz.

Gece Terörü ve Etkileri

Bebeklik çağından çıkmış ve çocukluğa adım atmış olan 4 yaş ile 10 yaş aralığında rastlanan bir uyku problemi olan gece ya da uyku terörü; uykunun non-REM uykusu evresinde meydana gelen ve çocuğun uyku düzenini deyim yerindeyse alt üst ederek bedensel ve zihinsel gelişimine engel olan bir sağlık problemidir şeklinde tanımlanabilir. Hastalığın görüldüğü yaş gruplarıyla ilgili birçok farklı bakış açısı olsa da genelin kabul ettiği yaş aralığının 4 ile 10 yaş olduğunu belirtmek gerekir.

Bu aşamada uyku terörü ile kabusun aynı anlama gelecek şekilde kullanılmasının yanlış olduğun çünkü; kabus ya da kötü rüya olarak nitelendirilen olay uykunun ilk evrelerinde görülürken, uyku terörü ilerleyen evrelerde görülür. Uyku terörü nedir diyecek olursal diğer bir ifadeyle; yüzeysel uyku evresinde meydana gelen kabus hatırlanabilme imkanına sahipken, derin uyku evresinde görülen uyku terörü % 99 oranında hatırlanmaz.

Tüm bunlar göz önünde bulundurulduğunda çocuğu uykudan sıçrayarak yahut bağırarak uyanan bireylerin soracağı ilk soru gördüğü rüyayı hatırlayıp hatırlamadığı olmalıdır. Eğer çocuğun verdiği cevap ise uykunun ani bir şekilde bölünmesi kabus olarak nitelendirilirken aksi durumda uyku terörü ismini vermek doğru olacaktır.

Uyku Terörünün Etkileri Nelerdir?
Uyku Terörünün Etkileri Nelerdir?

Bireyin uykusunun bölünmesi hangi nedenden kaynaklanırsa kaynaklansın hiç şüphesiz bir tatminsizlik kaynağı olacak ve gün içerisinde bireye birtakım olumsuz durumlar yaratacaktır. Burada belirtilmesi gereken; gece terörünün her zaman etkilerini şiddetli bir şekilde göstermediği, bir diğer ifadeyle; kimi zaman yalnızca sıçrama ya da bağırarak uyanma şeklinde kaldığıdır.

Uyku bölünmesine bağlı olarak ortaya çıkan bu olumsuzluklar şu şekilde listelenebilir:

  • Dikkat dağınıklığı ve herhangi bir problem, olay ya da durum üzerinde uzun süreli motivasyon sağlayamama.
  • Zihinsel ve bedensel olarak yorgunluk hissi.
  • Sinirlilik hali ve alınganlık.
  • Eğer uyku bölünmesi çok şiddetli ise gün içerisinde baş ve boyun bölgesinde ağrı.

Uyku terörünün konusu olan grubun 4-10 yaş arasındaki çocuklar olduğu göz önünde bulundurulursa, durumun ne denli ciddi olduğu ve uyku terörü nedeniyle ortaya çıkan uyku bölünmesine vakit kaybetmeden önlem alınması gerektiği görülür.

Çocuklarda ve Yetişkinlerde Uyku Terörü
Çocuklarda ve Yetişkinlerde Uyku Terörü

Gece Teröründe Ebeveynlerin Rolü

Bu aşamada atak esnasında ve sonrasında ebeveynlerin rolünden de bahsetmenin gerekliliği ortaya çıkar. İlk paragraflar belirtildiği gibi gece terörü ile karşı karşıya kalan çocuk rüya esnasında ne gördüğünü hatırlamaz. Bu nedenle de problemi yaşadıktan 10 ile 20 dakika sonra sakinleşir ve uykusuna devam eder.

Çocuğun uykusundan sıçrayarak, bağırarak yahut çığlık atarak uyandığı durumlarda ebeveynler öncelikle sakin olmalı ve birtakım uyarıcı cümlelerden evvel çocuğu sakinleştirmeye çalışmalı daha sonra ise bu şekilde uyanma nedenini hatırlayıp hatırlamadığını sormalıdır. Alınacak olan cevaba göre basit bir şekilde gece terörü yahut yalnızca bir kabus teşhisi koyabilmek mümkündür.

Çocuk sakinleştikten sonra tekrar uykuya dalana kadar çocuğun yanında kalınabilir fakat bu durum sürekli hal almamalıdır. Aksi takdirde ebeveynini yanında isteyen çocuk bu durumu bir refleks haline getirebilir. Eğer gece terörü kronik bir hal aldıysa ebeveynlerin uzman hekim kontrolüne danışması ve durumun kontrol altına alınması gerekir.

Gece Terörü Sebepleri
Gece Terörü Sebepleri

Gece Terörü Neden Olur?

Artık uyku terörü nedir sorusuna cevap verebiliyoruz peki ya uyku terörü hangi sebeplerden dolayı olur? Genel ifadeyle gece terörünü oluşturan etmenlerin birçoğunun psikolojik olduğunu söylemek mümkün olacaktır. Düşük bir olasılıkta da olsa fiziksel etkenler nedeniyle hastalığın oluşumu tetiklenebilir. Fakat, büyük oranda psikolojik faktörler hastalığın oluşmasına zemin hazırlar ve çocuğun gelişimi üzerinde ufak ya da büyük çaplı olumsuz etkiler yapar.

Uyku Terörü Nedir?
Uyku Terörü Nedir?

Özellikle çocuk yaştaki bireylerin psikolojilerinin hayattaki olumsuzluklardan ya da birtakım problemlerden büyük ölçüde etkilendiği göz önünde bulundurulursa, hastalığın nedenlerinin ağırlıklı olarak psikolojik etkiler olduğu yadırganan bir durum olmaktan çıkar. Hastalığın temel nedeni genellikle; aile içerisinde yaşanan ebeveyn kavgaları olarak tespit edilmiştir. Çocukluk yıllarında özellikle yaşadığı ortamda bu tarz kavgalara şahit olan bireylerin bu kötü anılarının etkisinden uzun yıllar boyunca çıkamadığı kliniksel vakıalar üzerinde yapılan incelemelerle tespit edilmiştir. Dolayısıyla ebeveynlerin alabileceği önlemlere şu şekilde bir ekleme yapılabilir:

– Psikolojik gelişimini tam manasıyla tamamlamamış olan çocukların önlerin ebeveynlerin birbirlerini küçük düşürücü şekilde tartışmaması gerekir. Aksi takdirde çocuğun karşı karşıya kalabileceği problemler yalnızca gece terörü ile sınırlı kalmayacaktır.

Uyku terörü (parasomnia) tedavi yolları nelerdir

Uyku Terörü Tedavisi

Gece terörü ya da uyku terörü tedavisi mutlaka daha kaliteli bir yaşam için yapılması gerekmektedir. Genel olarak neden kaynaklandığının belirlenmesi oldukça önemli olacaktır. Diğer bütün hastalıklarda olduğu gibi doğru tedavi için doğru teşhis olması gerekir. Teşhisin doğru yapılması ile birlikte buna neden olan hastalıkların çözümleri için gereken adımlar atılabilecektir.

Uyku terörü nasıl geçer diyorsanız bu tedavinin ilk adımı yatak odası içerisindeki güvenliğin sağlanması ve kişinin kendine zarar verebilmesine neden olacak zararlı maddelerin yatak odasından uzaklaştırılması gerekmektedir. Bu durumun yaşanmasını tetikleme ihtimali bulunan alkol ya da diğer maddelerin hastanın hayatından kesinlikle uzaklaştırılması da mutlaka yapılması gerekenler arasında yer almaktadır.

Uyku terörünün tedavisinde ilaç kullanımı genel olarak en son tercih edilen durumlar arasındadır. İlaç kullanımının kesilmesi ile birlikte yaşanılan atakların daha büyük ölçülerde gelebiliyor olması bu tedavi yöntemini ikinci plana atmaktadır.

Epilepsi hastaları için uyku terörü
Epilepsi hastaları için uyku terörü

Uyku Terörü ve Epilepsi

Uyku terörüne neden olabilecek hastalıklardan birisi de epilepsidir. Epilepsi hastalığının semptomlarından birisi atak geçirilmesidir. Bu durumun gece uyku halindeyken gelmesinin bir nedeni de bu olabilir. Epilepsi günümüzde tam olarak tedavi edilmesi mümkün olmayan ancak hayat kalitesini düşüren bazı semptomlarının tedavi edilebildiği hastalıklardan birisidir. Uyku terörü ve epilepsi iç içe olan ve yapılan araştırmalarda gece terörü (parasomnia) olarak da adlandırılan hastalığın nedenlerinden en önemlisi olabilir.

Bebeklerde uyku terörü nedir
Bebeklerde uyku terörü nedir

Bebeklerde Uyku Terörü

Genel olarak bebeklerin uykuya daldıktan yaklaşık 90 dakika sonra ortaya çıktığı görülmektedir. Uyku halindeyken aniden bağırarak uyanıp sakinleşemeyen ve kendinde olmadığı durumlardandır. Anne ve babasını tam olarak tanıyamaması ve söylenilenlere tepki verememesi durumu daha da kötüye götürmektedir. Bu ataklar bebeklerde birkaç dakika sürebileceği gibi yirmi dakikalara kadar çıktığı görülmüştür. Buda bebeklerde uykuda husursuzluk meydana getirmektedir. Tam olarak kendilerinde olmadıkları için bu süreç sonunda yavaş yavaş kendisine gelerek uyumaya devam ederler.

Bebeklerde ve çocuklarda bu durumun yaşanmasının bilinen kötü etkileri bulunmamaktadır. Ancak sürekli olarak tekrarlanması psikolojik olarak ilerleyen süreçlerde ortaya çıkabilecek olumsuz etkilere neden olabilecektir. Bu atak yaşandığında çevrede bulunan ve bebeğinize zarar verebilecek potansiyeldeki cisimlere karşı onları korumanız oldukça önemli olacaktır. Bununla birlikte bebeklerinizi sakinleştirmek için zarar verecek hareketlerden de kaçınılması gerekecektir.

Bebeklerde uykuda çığlık atma sorununun ilerleyen süreçlerde daha büyük sorunlara neden olmaması için sizin de alabileceğiniz tedbirler vardır. Bir diğer ismi uyku korkusu hastalığıda olabilir. Genel olarak çocuklar ve bebekler rutinden hoşlanırlar. Yemek yeme saatleri ve uyku saatlerinin belirli bir düzen içerisinde olması gece terörü (parasomnia) yaşanmamasına yardımcı olabilecektir. Ayrıca uykudan önce yaptıracağınız sıcak bir duş da olumlu sonuçlar almanıza yardımcı olabilecektir. Alabileceğiniz bir diğer önlem de sürekli olarak atakların geçirilme saatlerini not alarak ortalama gerçekleşme saatinden önce bebeklerinizin uyandırılması olabilir. Bebeklerde gece terörü tedavisi için eğer uzun süren durumlar söz konusu ise mutlaka uzman psikoloğa başvurulması gerekmektedir.

Yorumlar

  1. Gerçekten mutsuz ve sinirli gergin uyuyunca uykularım bölünüyor yeni güne mutsuz yorgun devam ediyorum. Teşekkürler bilgilendirme için

  2. Uyku terörü ve gece terörü gerçekten kötü bir şey çocuğun psikolojisini etkiliyor herkes dikkatli olmalı

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir