Uyku Terörü Nedir? Nasıl Önlenir?

Uyku Terörü Nedir?

Gece Terörü ve Etkileri

Bebeklik çağından çıkmış ve çocukluğa adım atmış olan 4 yaş ile 10 yaş aralığında rastlanan bir uyku problemi olan gece ya da uyku terörü; uykunun non-REM evresinde meydana gelen ve çocuğun uyku düzenini deyim yerindeyse alt üst ederek bedensel ve zihinsel gelişimine engel olan bir sağlık problemidir şeklinde tanımlanabilir. Hastalığın görüldüğü yaş gruplarıyla ilgili birçok farklı bakış açısı olsa da genelin kabul ettiği yaş aralığının 4 ile 10 yaş olduğunu belirtmek gerekir.

Bu aşamada uyku terörü ile kabusun aynı anlama gelecek şekilde kullanılmasının yanlış olduğun çünkü; kabus ya da kötü rüya olarak nitelendirilen olay uykunun ilk evrelerinde görülürken, uyku terörü ilerleyen evrelerde görülür.

“Diğer bir ifadeyle; yüzeysel uyku evresinde meydana gelen kabus hatırlanabilme imkanına sahipken, derin uyku evresinde görülen uyku terörü % 99 oranında hatırlanmaz.”

Tüm bunlar göz önünde bulundurulduğunda çocuğu uykudan sıçrayarak yahut bağırarak uyanan bireylerin soracağı ilk soru gördüğü rüyayı hatırlayıp hatırlamadığı olmalıdır. Eğer çocuğun verdiği cevap ise uykunun ani bir şekilde bölünmesi kabus olarak nitelendirilirken aksi durumda uyku terörü ismini vermek doğru olacaktır.

Uyku Terörünün Etkileri Nelerdir?
Uyku Terörünün Etkileri Nelerdir?

Bireyin uykusunun bölünmesi hangi nedenden kaynaklanırsa kaynaklansın hiç şüphesiz bir tatminsizlik kaynağı olacak ve gün içerisinde bireye birtakım olumsuz durumlar yaratacaktır. Burada belirtilmesi gereken; gece terörünün her zaman etkilerini şiddetli bir şekilde göstermediği, bir diğer ifadeyle; kimi zaman yalnızca sıçrama ya da bağırarak uyanma şeklinde kaldığıdır.

Uyku bölünmesine bağlı olarak ortaya çıkan bu olumsuzluklar şu şekilde listelenebilir:

  • Dikkat dağınıklığı ve herhangi bir problem, olay ya da durum üzerinde uzun süreli motivasyon sağlayamama.
  • Zihinsel ve bedensel olarak yorgunluk hissi.
  • Sinirlilik hali ve alınganlık.
  • Eğer uyku bölünmesi çok şiddetli ise gün içerisinde baş ve boyun bölgesinde ağrı.

Uyku terörünün konusu olan grubun 4-10 yaş arasındaki çocuklar olduğu göz önünde bulundurulursa, durumun ne denli ciddi olduğu ve uyku terörü nedeniyle ortaya çıkan uyku bölünmesine vakit kaybetmeden önlem alınması gerektiği görülür.

Çocuklarda ve Yetişkinlerde Uyku Terörü
Çocuklarda ve Yetişkinlerde Uyku Terörü

Gece Teröründe Ebeveynlerin Rolü

Bu aşamada atak esnasında ve sonrasında ebeveynlerin rolünden de bahsetmenin gerekliliği ortaya çıkar. İlk paragraflar belirtildiği gibi gece terörü ile karşı karşıya kalan çocuk rüya esnasında ne gördüğünü hatırlamaz. Bu nedenle de problemi yaşadıktan 10 ile 20 dakika sonra sakinleşir ve uykusuna devam eder.

Çocuğun uykusundan sıçrayarak, bağırarak yahut çığlık atarak uyandığı durumlarda ebeveynler öncelikle sakin olmalı ve birtakım uyarıcı cümlelerden evvel çocuğu sakinleştirmeye çalışmalı daha sonra ise bu şekilde uyanma nedenini hatırlayıp hatırlamadığını sormalıdır. Alınacak olan cevaba göre basit bir şekilde gece terörü yahut yalnızca bir kabus teşhisi koyabilmek mümkündür.

“Çocuk sakinleştikten sonra tekrar uykuya dalana kadar çocuğun yanında kalınabilir fakat bu durum sürekli hal almamalıdır. Aksi takdirde ebeveynini yanında isteyen çocuk bu durumu bir refleks haline getirebilir.”

Eğer gece terörü kronik bir hal aldıysa ebeveynlerin uzman hekim kontrolüne danışması ve durumun kontrol altına alınması gerekir.

Gece Terörü Sebepleri
Gece Terörü Sebepleri

Gece Terörü Neden Olur?

En genel ifadeyle gece terörünü oluşturan etmenlerin birçoğunun psikolojik olduğunu söylemek mümkün olacaktır. Düşük bir olasılıkta da olsa fiziksel etkenler nedeniyle hastalığın oluşumu tetiklenebilir. Fakat, büyük oranda psikolojik faktörler hastalığın oluşmasına zemin hazırlar ve çocuğun gelişimi üzerinde ufak ya da büyük çaplı olumsuz etkiler yapar.

“Özellikle çocuk yaştaki bireylerin psikolojilerinin hayattaki olumsuzluklardan ya da birtakım problemlerden büyük ölçüde etkilendiği göz önünde bulundurulursa, hastalığın nedenlerinin ağırlıklı olarak psikolojik etkiler olduğu yadırganan bir durum olmaktan çıkar.”

Hastalığın temel nedeni genellikle; aile içerisinde yaşanan ebeveyn kavgaları olarak tespit edilmiştir. Çocukluk yıllarında özellikle yaşadığı ortamda bu tarz kavgalara şahit olan bireylerin bu kötü anılarının etkisinden uzun yıllar boyunca çıkamadığı kliniksel vakıalar üzerinde yapılan incelemelerle tespit edilmiştir.

Dolayısıyla ebeveynlerin alabileceği önlemlere şu şekilde bir ekleme yapılabilir:

– Psikolojik gelişimini tam manasıyla tamamlamamış olan çocukların önlerin ebeveynlerin birbirlerini küçük düşürücü şekilde tartışmaması gerekir. Aksi takdirde çocuğun karşı karşıya kalabileceği problemler yalnızca gece terörü ile sınırlı kalmayacaktır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir